Informatiebulletin mei 2021, nummer 2

Uitgave van de Zaanse Energie Koöperatie

Over deze uitgave

Beste leden en donateurs,

Jullie treffen hier ons tweede informatiebulletin aan. Zoals uit de enquête is gebleken is er veel behoefte aan achtergrondinformatie. In deze uitgave een aantal projecten die zijn uitgevoerd om woningen te isoleren.
De inhoudsopgave is als volgt:

  1. Algemene ledenvergadering (aankondiging).
  2. Incassobedragen worden weer afgeschreven.
  3. Je huis verduurzamen, waarom zou je ? door Ruud Sweering.
  4. Bericht van de penningmeester door Koen Buning.
  5. Kleine verduurzamingsmaatregelen die weinig kosten en veel opleveren door Ruud Sweering.
  6. Veel comfortabeler, lichter in huis en maandelijks 25 euro besparing op gas! door Antonet Warger.
  7. Van het gas af en geen boete/rekening en dan van de gasmeter… door Thecla Graas en Peter Goldstein.
  8. Ons energieverbruik door George Poel.

Algemene ledenvergadering (digitaal) op 1 juni om 20:00 uur

We hadden gehoopt weer een fysieke algemene ledenvergadering te kunnen houden in de Vermaning. Helaas lijkt het nog steeds niet haalbaar en hebben we besloten een digitale ledenvergadering te beleggen op 1 juni om 20:00 uur. Mocht je deze vergadering willen volgen dan vragen we je hier voor aan te melden, uiterlijk 28 mei, door een mail te sturen naar:
antonet.warger@zaanse-energie-kooperatie.nl.
Je krijgt dan een link toegstuurd om digitaal mee te kunnen vergaderen.

Ben je lid of donateur van de ZEK dan kun je tevens vragen om de stukken betreffende het secretariële verslag van afgelopen jaar, de financiële stukken alsmede het verslag van de ALV van verleden jaar.

De agenda ziet er als volgt uit:

  1. Welkom.
  2. Opening en mededelingen.
  3. Verslag ALV  11 februari 2020.
  4. Verslag van activiteiten van afgelopen jaar en toekomstplannen.
  5. Bestuurswisselingen:
  6. Aftredend:
    Kees Bank na ruim 10 jaar als algemeen bestuurslid (blijft wel een "helpende hand"),
    Koen Buning (penningmeester) blijft de penningen beheren,
    George Poel (treedt af als voorzitter) maar blijft wel in bestuur en ondersteunt projecten.
    Toetredend:
    Ruud Sweering als algemeen bestuurslid, sectie zonneprojecten,
    Thecla Graas als voorzitter.

    Goedkeuren door de vergadering van de aanstelling van de nieuw bestuursleden.

  7. Financieel jaarverslag 2020 + begroting 2021. 
  8. Bevindingen  kascommissie (Marcel Wijkstra en Ton Smit).
  9. Decharge van boekhouder en bestuur over afgelopen jaar.
  10. Verkiezing nieuw kascommissielid.
  11. Zonneveldt productie/opbrengst en voorstel rente-uitkering vaststellen over 2021 (uitkering eind van het jaar).
  12. White Ranch productie/opbrengst en voorstel rente-uitkering vaststellen over 2021 (uitkering eind van het jaar).
  13. Rondvraag.
  14. Sluiting vergadering.

 

Incassobijdragen worden weer afgeschreven

Beste leden en donateurs,

Als u als lid of donateur van de ZEK opdracht heeft gegeven om de ZEK-contributie van 10 euro jaarlijks te mogen innen, dan zult u merken dat dit bedrag binnenkort van uw rekening wordt afgeschreven.
U heeft dan de contributie voor het 2021 voldaan. Daarvoor hartelijk dank.

Naar aanleiding van de verstuurde warme groeten mogen wij 7 nieuwe donateurs verwelkomen !

Je huis verduurzamen, waarom zou je?
door Ruud Sweering

Mijn partner Jarka en ik hebben begin 2018 ons huis, een rijtjeswoning in de Westerwatering in Zaandam, laten verbouwen tot Nul-op-de-meterwoning. Op onze beweegredenen om dat te doen kom ik later terug. Minimaal zo interessant is wat we van andere mensen over hun motivatie leerden. In 2018 en 2019 hebben wij meegedaan de de Duurzame Huizenroute. Daarbij kunnen geïnteresseerden een kijkje nemen in verduurzaamde huizen.
Tijdens de eerste openstelling van ons huis kwam er een echtpaar op visite. Meteen na binnenkomst toonde de man van het stel twee pasfoto’s van blij kijkende kinderen. ”Dat zijn onze kleinkinderen en daarom willen we verduurzamen” zei hij. Daar waren we echt even door geraakt, in de positieve zin.
We stonden klaar met een technisch en financieel verhaal, maar nog belangrijker is je drijfveer: het gevoel iets goed te doen. In dit geval voor de kleinkinderen, maar ik wil graag nog een aantal andere redenen met u delen.
Eén van de overige bezoekers in datzelfde weekend had een hele andere motivatie, namelijk een financiële. Zij vertelde dat zij een goede baan had en geld opzij had gezet. Als zij nu een flink bedrag zou investeren in haar huis en voortaan geen gasaansluiting meer zou hebben en een verwaarloosbare stroomrekening, dan kon zij over een paar jaar minder uren gaan werken en toch nog ruim rondkomen.
Ook na haar pensionering zou ze qua vaste lasten dan rustig kunnen blijven wonen waar zij nu woonde.
Andere mensen die wij in die twee edities van de Duurzame Huizenroute spraken (helaas konden er in 2020 door de pandemie geen rondleidingen plaatsvinden), haalden hun motivatie uit zorgen om het klimaat en/of de biodiversiteit.Hout, kolen en gas stoten bij verbranding allemaal CO2 uit en door verhoging van de CO2-concentratie in de atmosfeer stijgt langzaam maar zeker de temperatuur op aarde. Diersoorten dreigen daardoor nog sneller uit te sterven dan de laatste tweehonderd jaar toch al het geval was door toedoen van de mens. Dus als onze bezoekers hun uitstoot zouden afbouwen, dan zouden het klimaat en het milieu minder last van hen hebben.
Opvallend was dat veel mensen zich zorgen maakten of het met een warmtepomp wel comfortabel warm zou worden op zeer winterse dagen en of er genoeg warm water zou zijn om te douchen.
Daarin konden we hen geruststellen en zelfs meer dan dat. Op de begane grond hadden wij al vloerverwarming en daar veranderde niets aan het comfort. Op de eerste verdieping hebben wij onze oude plaatradiatoren vervangen door convectoren. Dat zijn radiatoren met veel smalle lamellen en ingebouwde ventilatoren die de warme lucht door de kamer verspreiden. Standaard radiatoren kunnen vaak niet genoeg warmte afgeven bij verwarming met lage watertemperaturen, zoals met een warmtepomp. De nieuwe convectoren geven een veel egalere warmte af.
Voorheen zat ik in de winter vaak met warme knieën onder mijn bureau, terwijl ik koude handen had boven mijn toetsenbord. Nu is het heerlijk comfortabel warm.
In 2020 heb ik zelfs een kleine modificatie in de convectoren aangebracht, waardoor ze ook kunnen koelen in tijden van absurde warmte. Een warmtepomp kan namelijk niet alleen in de winter de warmte van de buitenlucht naar binnen pompen, hij kan ’s zomers ook de warmte van binnen naar buiten transporteren. Een nog niet besproken voordeel van een warmtepomp boven een Cv-installatie of gaskachel is dat het veiliger is. Er vindt geen verbranding plaats, dus er is geen risico op koolmonoxidevergiftiging. Ook kan er natuurlijk geen gasexplosie plaatsvinden als je geen gasaansluiting meer hebt.



Van de website van het zeer leerzame televisieprogramma Green Make Over mocht ik de bovenstaande logo’s lenen, die staan voor de verschillende motivaties om je huis en tuin te verduurzamen. Zie: www.greenmakeover.nl Onze motivatie voor de grote verduurzaming in 2018 was een combinatie van bovenstaande. Onze Hr-ketel was aan het einde van zijn levensduur. Mijn partner had nog een stukje overwaarde van haar verkochte huis en dat wilden we zinvol investeren. Daarnaast zijn wij beiden zeer begaan met dieren en het milieu en geïnteresseerd in nieuwe technieken. Dat ons huis ook nog eens comfortabeler zou worden heeft niemand ons van tevoren verteld, daarom benadruk ik het in dit artikel.
Wij zijn elke dag weer heel blij dat we deze stap drie jaar geleden genomen hebben.

Bericht van de penningmeester

Wanneer je een boer vraagt hoe gaan de zaken?

Krijg je -ook als het goed gaat- een antwoord als ’ach, ‘t kan beter”.

En ja wij zijn windboeren!
Maar we zijn ook een coöperatie waar we met het geld van leden wind- en zonneprojecten exploiteren.
In dat verband kan ik melden dat de financiële positie goed is en dat terugbetalen van de ledenleningen (over enkele jaren) geen probleem zal zijn.
En dat tevens de opbrengsten uit de projecten een rentevergoeding van 3% op uw lening rechtvaardigen.
Wat kan er dan beter: De overheid heeft als doel van het gas af te gaan. Gevolg is hoge gasprijzen en lage prijzen voor elektriciteit. Daardoor staan de opbrengsten van zonne- en windprojecten ook onder druk.
Nieuwe molens en zonnedaken zijn mede daardoor niet makkelijk te realiseren. Maar zoals ik hier boven al meldde: De ZEK is al jaren een gezond bedrijf met projecten die rendabel zijn en een ‘oud’ windpaard (molen) die zijn beste beentje voorzet.

Kleine verduurzamingsmaatregelen die weinig kosten en veel opleveren
door Ruud Sweering

Dankzij een warmtescan en een deskundige adviseur kwamen wij erachter dat er in ons huis nog een hoop winst te behalen viel door een aantal kleine ‘doe het zelf’ maatregelen, die weinig kosten. De kern van de zaak is dat warmte die je niet lekt en elektriciteit die je niet ten onrechte gebruikt, ook niet opgewekt en betaald hoeft te worden. Tevens heb ik ook nog enkele andere tips om met jullie te delen, weinig kosten, groot plezier…

Isolatie
De infraroodcamera van de warmtescan gaf bij ons tamelijk goed geïsoleerde rijtjeshuis toch meerdere plekken aan waar flink warmte verloren ging. Van boven naar beneden loop ik ze met jullie na, met de oplossingen. Om te beginnen zat er een koudelek in de nok van het dak, die bij ons boven een vliering hangt. De adviseur gaf de tip om zelfplakkend tochtstrip in de punt te plakken en daaroverheen aluminiumfolietape zoals gebruikt wordt bij het monteren van bijvoorbeeld vaatwassers. Kosten nog geen
€ 20,-. Verder hebben we alle leidingen van de centrale verwarming en van het sanitair warm water waar we bij konden omhuld met buisisolatie, zodat er geen warmte verloren gaat op plekken waar je de warmte niet gebruikt. Zoals achter de knieschotten op zolder of op een overloop. Toen we tien jaar geleden de badkamer volledig hebben gestript en in een modernere vorm hebben laten opbouwen, hebben we meteen tussen bad en buitenmuur een flinke laag steenwol aangebracht. In de hal op de begane grond gaf de warmtecamera een koudere plek aan op de randen van het vlak boven de buitendeur.

Isolatiemateriaal voor de nok                             Leidingisolatie               De randen boven de deur afgekit

Eenvoudig te verminderen door de randen te vullen met een laagje kit. De hoek tussen vloer en buitenmuur was ook een bron van koude. Opvullen met kit, een plintje ervoor en klaar is Kees. Leidingdoorvoeren van de begane grond naar de kruipruimte kun je vullen met purschuim. Veel milieuvriendelijker is om die gaten dicht te stoppen met schapenwol. Als je zoals wij een huisdier hebt dat veel haar loslaat en dat geborsteld moet worden, dan kan je dat haar ook in een pot opsparen en daarmee dergelijke gaten dichten. En wist je dat je gordijnen voor deuren en ramen extra isolerend tegen warmte èn koude kunt maken door ze aan de achterkant te voorzien van isolatiefolie, bijvoorbeeld van TonZon? Een brievenbus in de voordeur is ook een grote bron van tocht. Plankje aan de binnenkant schroeven en een buitenbusje van € 20,- naast je deur. Je gang is veel comfortabeler en je stookt niet voor de vogels.

Verwarming


Als je je huis verwarmt met centrale verwarming, dan kun je een hoop besparen (in CO2 en in €) door de water-temperatuur van je ketel te verlagen. In een redelijk tot goed geïsoleerd huis is 50 of 60 graden vaak voldoende. Een huis met (zeer) goede isolatie kun je ook met een cv-watertemperatuur van 35 tot 40 graden warm krijgen en is trouwens klaar voor verwarmen met een warmtepomp. Doe het verlagen steeds in stapjes van 10 graden. Als je dit combineert met ventilatoren onder je radiatoren (bijvoorbeeld van Speedcomfort, ongeveer € 50 per stuk) heb je het beste resultaat: je CV-ketel hoeft minder te stoken en je warmte wordt goed verspreid. Soms kan een beetje knutselen ook nog extra comfort opleveren. In mijn werkkamer bleef de warmte onder de vensterbank hangen. Twee (extra stille!) 12V ventilatoren aan elastieken aan de vensterbank bevestigd en op een adapter aangesloten, waarna de warme lucht heerlijk in beweging werd gebracht. Moraal van dit verhaal: bedenk waar je de warmte nodig hebt en probeer hem daar zo efficiënt mogelijk te krijgen en vast te houden.

Verlichting
Waarschijnlijk heb je je huis al eens nagelopen en gloeilampen vervangen door spaarlampen of, nog zuiniger, ledlampen. Let daarbij ook op halogeenspots: als ze erg warm worden, zijn ze nog van de energieslurpende soort. Tip: in de afzuigkap zitten vaak ook halogeenlampjes van 40 Watt of meer. Deze zijn prima te vervangen door led-varianten, te vinden via internet.

 

Veel comfortabeler, lichter in huis en maandelijks 25 euro besparing op gas!
door Antonet Warger

In oktober 2020 was het zover. De warmtescanner was geweest en had geconstateerd dat - op basis van mijn verhaal - mijn keuken DE plek in huis was, waar het meest gebruik van gemaakt werd, maar ook het slechts geisoleerd was in vergelijking tot de rest van de woning. En dat werd nogeens bevestigd door de scans, die hij mij liet zien. Links op de foto zie je mijn bijna gestripte keukenwand en rechts is zichtbaar, hoeveel warmte er door mijn thermopaneramen en gedateerde isolatie verdwijnt: hoe roder de kleur, hoe meer lekkage.

Mijn nieuwe keukenmuur bestaat uit houten dakdragende balken met daarin Kingsman isolatiemateriaal en aan de buitenkant afgewerkt met keralieten planken (gemaakt van gerecyclede kunststof) en binnen met gipsplaten. Mijn openslaande tuindeuren, geflankeerd door twee naar binnen toe openslaande melkmeisjes (draaikantelramen) zijn eveneens gemaakt van kunststof en voorzien van veiligheidssloten. Ik heb gekozen voor duurzame kunstofmaterialen, omdat deze weinig onderhoud vragen en een leven lang meegaan. Tenslotte is HR++ glas gebruikt om het licht naar binnen te laten, maar de koude niet. De zijkant van mijn keuken lekte ook veel warmte. De rode kleur op de linker foto geeft ook hier aan hoeveel warmte ik kwijtraakte. De mannen zijn rechtsonder de oude ramen aan het verwijderen, inclusief sponning en deur.

Ook de zijkant bestaat uit Kingsman isolatiemateriaal en drie HR++ ramen, waarvan de middelste voorzien is van een ventilatierooster. Hieronder het totale resultaat. Neem gerust contact op als u vragen heeft over dit project.

 

Van het gas af en geen boete/rekening en dan van de gasmeter…
door Thecla Graas en Peter Goldstein

In maart 2021 stond er o.a. een artikel in de krant dat consumenten niet meer hoeven te betalen wanneer ze hun gasaansluiting laten verwijderen. Dat heeft toezichthouder Autoriteit Consument & Markt (ACM) bepaald. De verwijderkosten van de gasaansluiting worden in plaats daarvan betaald door iedereen die nog wel op het gasnet is aangesloten, via de periodieke aansluitvergoeding. Het besluit geldt voor alle kleinverbruikers van gas. Dat is een aansluiting die niet meer dan 40 kubieke meter gas per uur doorlaat. Mensen die permanent geen gas meer geleverd willen krijgen, moeten daarvoor wel een verzoek indienen bij de netbeheerder, dan hoeven ze niet te betalen. Een aanvraag doen kan volgens de ACM laagdrempelig.
Tsja wel een beetje jammer dat de netbeheerders alsnog onterecht geld beuren, alleen nu op kosten van de gasgebruikers. Want horen ze daar niet allang geld voor te hebben gereserveerd uit de netbeheer-kosten? En wie weet, kunnen we de leidingen straks weer gebruiken voor een waterstofnet. Bovenstaand besluit van de ACM zou niet genomen zijn als De Tweakers (op initiatief van Bram Bos) die hele discussie over de afsluitboete hadden aangezwengeld. Zij hebben nauwgezet onderzoek gedaan, ervaringen verzameld en elkaar gesteund, terwijl zij (individueel) voor het gerecht zijn gesleept en hebben “gewonnen”. (Nou ja voor elkaar gekregen hebben dat de boete is “gesocialiseerd”).
Geïnteresseerd in de discussie op tweakers (klik op de link) ?
gathering.tweakers.net
Verder wil ik je de volgende link niet onthouden,
https://www.polderhuis.org/gasverlaters/index.html
waar Bram Bos haarfijn uitlegt waarom die afsluitkosten onterecht zijn en zijn boekje "de afsluitboete bestaat niet" te downloaden is. Ook de link van ons ZEK-lid Peter Goldstein:
https://peter.pgit.nl/wonen/de-afsluitboete-bestaat-niet/
waarin hij ook e.e.a. toelicht waaronder hoe het volgen van "route A" bij mij in de praktijk heeft gewerkt.
De afsluitboete is dus nu gesocialiseerd en hoeft dus niet meer in rekening te worden gebracht, echter in de praktijk sturen netbeheerders nog wel een rekening, maar verrekenen ze de kosten met een korting… JAWEL nog steeds Ook gemeente Zaanstad heeft de afsluitboete nog in zijn subsidie meegenomen, ondanks dat medewerkers op de hoogte zijn gebracht van het ACM-besluit voordat de stappensubsidie werd gepubliceerd. Nooit een afsluitboete vóór besluit toezichthouder ACM in 2021.
Dat zat zo. Wie van het gas afging, heeft zijn aansluiting niet meer nodig. Volgens de netbeheerders moet die dan om veiligheidsredenen worden verwijderd, en wel op kosten van de woningeigenaar. Maar volgens de Tweakers-leden zijn er in de huidige wet- en regelgeving geen aanknopingspunten voor netbeheerders om zonder opdracht van een woningeigenaar kosten in rekening te brengen voor het verwijderen van een aardgasaansluiting. Wie dus zijn gascontract opzei en vervolgens niet inging op verzoeken van de netbeheerder om een dergelijke opdracht te verstrekken, ontsprong de dans; áls de aansluiting al wordt verwijderd, volgt er praktisch nooit een rekening.

 

Ons energieverbruik door George Poel

In dit artikel brengen we ons energiegebruik in kaart. Via het niveau wereld en Nederland komen we bij het gebruik van energie in de woning. Wat gebruiken we? Energiegebruik is essentieel voor onze welvaart en ons welzijn. Met die stijgende welvaart is dat gebruik ook aardig de lucht in geschoten. Op het plaatje hieronder is te zien dat met de industriële revolutie ons verbruik wereldwijd enorm is gaan stijgen. We hadden niet voldoende meer aan hout en begonnen steenkool, olie en later gas te gebruiken om aan onze energiebehoefte te voldoen. In de 2e helft van de 20ste eeuw zijn kernenergie en waterkracht als bronnen toegevoegd. Als laatste zijn daar zon en wind bij gekomen.

In Nederland hebben we een soortgelijke grafiek. Het grootste verschil is dat we vanaf 1959 met de vondst van aardgas in Groningen de kolen massaal hebben omgezet naar gas. Hierdoor is het aandeel aardgas bij ons groter en gebruiken we minder kolen.

In het figuur hieronder is te zien dat we in Nederland in 2018 voornamelijk Gas en Olie voor onze energie gebruikten. Als je de hoeveelheden erbij haalt merk je dat we echt heel veel energie gebruiken.
In 2018 was dat:

  • 14 miljard kg steenkool
  • 32 miljard liter aardolie
  • 40 miljard m3 aardgas

Voordat we deze energie gebruiken vindt er vaak nog een omzetting plaats. Aardolie wordt benzine en diesel. Ook worden olie, gas en steenkolen voor grote delen omgezet naar elektra. Daarna kunnen we deze energie gebruiken, maar waarvoor gebruiken we deze hoeveelheden? Wie gebruiken de energie? Een mooi overzichtje van Energie Beheer Nederland (zie www.ebn.nl) maakt duidelijk dat we 4 hoofdcategorieën voor energieverbruik hebben.

De industrie is dus de eerste en een grootverbruiker. Bedrijven zoals Tata Steel, Shell maar ook Forbo gebruiken energie voor verwarmen, bewegen, koelen etc. Als tweede komt de gebouwde omgeving. Binnen deze categorie is het grootste deel van het gebruik van woningen. Daarnaast heb je nog publieke gebouwen en kantorenals verbruikers van energie. Het derde deel is het vervoer ofwel mobiliteit. Hierin zitten personenauto’s (ruim 50%), vrachtauto’s, bussen en scheepvaart. Als laatste is er de landbouw.
Voor grondbewerking, verwarming, koeling, licht etc. gebruikt dit onderdeel 6% van ons totale energieverbruik. Hoe zit het met energiegebruik in huis? Als we gaan kijken in onze eigen omgeving, onze woning, dan gebruiken we elektra en gas als onze voornaamste bronnen. Daarnaast is er nog een klein deel warmte. Dit betreft huizen die op stadsverwarming zijn aangesloten. Een stijgende bron voor onze woningen vormt onze eigen energie- opwekking via zonnepanelen en zonnecollectoren. In onderstaande grafiek is dit weergegeven.

Daarbij valt op dat we voor onze woning de meeste energie uit aardgas halen en dat deze hoeveelheid daalt. Dit komt omdat verwarmen van de woning het meeste energie kost en onze woningen steeds energiezuiniger worden. Wanneer je naar je energierekening kijkt,krijg je niet meteen de indruk dat gas het grootste deel van de energie levert. Op een gemiddelde huishoudrekening staat een jaarverbruik van 1200m3 gas en 2450Kwh elektra. De reden is dat 1m3 gas de energieinhoud heeft van bijna 10Kwh. Om de energie van gas te zien kan je dus simpelweg een 0 achter de hoeveelheid zetten en m3 vervangen door kWh. We zien dan dat ruim 80% van ons energiegebruik in verwarming zit met het grootste deel CV en een klein deeltje warm tapwater. Hier valt dus bij besparingsmaatregelen het meeste te verdienen. Wat we verder aan energie gebruiken is de elektra. Voor onze energie hebben we naast het gebruik via het energiebedrijf (gas, elektra) ook het verbruik via het tankstation (benzine, diesel, LPG en sinds kort elektra). Bij een gemiddelde personenauto is dit een kleine
1000 liter per jaar. Omdat 1 liter benzine ongeveer evenveel energie oplevert als 1 m3 aardgas zijn deze hoeveelheden makkelijk te vergelijken. Dit leidt tot het onderstaande plaatje van ons directe energie gebruik rond de woning. Volgende keer koppelen we hier ook het indirecte gebruik aan. De spoiler is dat dit indirecte gebruik indrukwekkend groot is.

Copyright © 2021 Zaanse Energie Koöperatie
Alle rechten voorbehouden

Ons e-mailadres is:
contact@zaanse-energie-kooperatie.nl
De ZEK is gevestigd op Zaanweg 57 in Wormerveer
Postadres: Postbus 114, 1520 AC Wormerveer
Website: http://www.zaanse-energie-kooperatie.nl
Rekeningnummer: NL 61 TRIO 0254 706584

De ZEK is regelmatig in het nieuws.
De ZEK wil groeien om meer invloed te kunnen uitoefenen en ook meer duurzame projecten te kunnen ondersteunen.
Kent u iemand die u lid kunt maken ?
Voor 10 Euro is hij/zij donateur, voor 10 Euro en een eenmalige inleg van 50 Euro is hij/zij lid.
U kunt deze aanmelden via ons e-mailadres:
contact@zaanse-energie-kooperatie.nl of via de
website: www.zaanse-energie-kooperatie.nl